การพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน สัตว์กับระบบนิเวศ
การพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน คือส่วนหนึ่งของระบบนิเวศในตู้ปลาทะเลของเรา ซึ่งการพึ่งพาอาศัยกันที่เห็นได้ชัดคือ ระหว่างสิ่งมีชีวิตต่างๆ ในตู้ กับ พวก แบคทีเรียที่ทำให้เกิฟดเป็นวงจรไนโตรเจนขึ้นมาได้ แต่ก่อนที่จะเกิดเป็นวงจรๆ หนึ่งได้นั้นไม่ใช่ว่าจะมีแต่แบคทีเรียเพียงอย่างเดียว ตามที่ได้รู้ว่าระบบนิเวศ ระบบหนึ่งจะประกอบไปด้วยสิ่งสำคัญ 3 สิ่งคือ ผู้ผลิต ผู้บริโภค และผู้ย่อยสลาย หากขาดปัจจัยในปัจจัยหนึ่งไป ก็ไม่อาจเกิดมาเป็นวงจรไนโตรเจนที่สมบูรณ์ เราจึงไม่อยากให้ผู้ศึกษาที่จัดทำตู้ปลาเข้าใจผิดว่า แค่มีวงจรไนโตรเจนแล้วก็ทำให้ปลาของเรามีชีวิตอยู่ได้ เพียงแต่วงจรไนโตรเจนเป็นชื่อของระบบหลัก ระบบหนึ่งในตู้ปลาทะเล แม้ว่าตู้ปลานั้นต้องมีอุปกรณ์ที่เข้ามาเสริมมากมาย แต่ก็เป็นเพียงแค่สิ่งๆหนึ่งที่ช่วยให้วงจรทำงานได้ตามปกติ เพราะตู้ปลามีเนื้อที่ๆ จำกัด และไม่มีระบบที่สมบูรณ์เหมือนในธรรมชาติ ดังนั้นที่เราจะกล่าวต่อไปนี้ จะเป็นเรื่องของการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันของสิ่งมีชีวิต กับสิ่งมีชีวิต และ สิ่งมีชีวิต กับสิ่งไม่มีชีวิต ในตู้ปลาของเรา ที่ทำให้วงจรไนโตรเจนนั้นกำเนิดขึ้นมาได้ .....
ตัวอย่างของการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน
แบคทีเรีย กับสิ่งมีชีวิต แบคทีเรียมีประโยชน์อย่างมากต่อตู้ปลาของเรา เพราะพวกมันช่วยในการย่อยสลายพวกสิ่งปฏิกูลต่างๆ ของสัตว์ทะเล และสิ่งที่เป็นปัญหาหลักของตู้ปลาคือ เมือกของสัตว์ทะเล เป็นสารจำพวกโปรตีนที่ห่อหุ้มร่างกายสัตว์ทะเล เมือกพวกนี้นั้นจะทำให้ตู้ปลาสกปรก และคุณภาพน้ำเสีย แบคทีเรียนี่แหละที่จะทำการ ย่อยสลายเมือก ให้เป็นไนไตรต และไนเตรตต่อไป แต่ถ้าหากเลี้ยงปลาไว้เป็นจำนวนมากๆ แล้ว วงจรไนโตรเจนนั้นอาจจะเอาไม่อยู่หมัด เพราะในตู้ปลาของเรา มีขนาด และเนื้อที่ๆ จำกัด ไม่เหมือนท้องทะเลจริงๆ จึงต้องพึ่งเครื่องช่วยกรองต่างๆ เช่น เครื่องกรองโปรตีน BioBall หรืออาจจะเป็นระบบตู้ปลาที่ใหญ่ๆ ที่มีระบบกรอง รีฟิวเจี้ยม ช่วยอีกแรงหนึ่ง แต่ไม่ใช่ว่าจะหนีหลักการของไนโตรเจนไปได้ เพราะตัวกรอง BioBall ก็เป็นที่อยู่อาศัยของแบคมีเรียเช่นกัน พอน้ำไหลผ่าน ก็จำมีพวกเมือก เศษอาหาร หรือสิ่งปฏิกูลต่างๆ ติดมา แบคทีเรียที่อาศัญอยู่ใน BioBall ก็จะทำการย่อยสลายเอง ส่วนฝ่ายของระบบกรอง รีฟิวเจี้ยมจะประกอบไปด้วยหินเป็น ทรายเป็นในนั้น ซึ่งก็เป็นที่อยู่อาศัยของแบคทีเรียเช่นเดียวกัน

ปลาพยาบาล ก็ใช่ว่าปลาทะเลที่เรานำมาใส่ตู้ไว้จะเอาไว้ดูเล่นเพียงอย่างเดียว แต่หากรู้จักที่จะเลือกแล้ว ปลาตัวนั้นก็เป็นประโยชน์ต่อตู้ปลาของคุณไม่น้อยเลยทีเดียว ในวงจรไนโตรเจนนั้นเป็นเพียงวงจรที่ช่วยให้สภาพน้ำที่เสียนั้น กลับทำให้คุณภาพของน้ำนั้นเสียช้ากว่าเดิม และช่วยลดพิษในน้ำได้บ้าง แต่ก็ใช่ว่าจะลดพิษ ได้ทั้งหมด ซึ่งพิษ หรือเชื้อโรคที่หลงเหลือนั้นอาจจำให้ปลาคุณไม่สบายได้ ดังนั้นปลาพยาบาลที่เรามีไว้ในตู้ จะคอยดูแลปลาของคุณเอง เพราะมันจะทำความ สะอาดให้กับสิ่งมีชีวิตด้วยกันเอง เปรียบเสมือนพยาบาลที่คอยดูแลคนไข้นั่นเอง
ประการัง
เราทุกคนก็รู้ว่าประการังมีความสำคัญต่อท้องทะเลมากแค่ไหน และมันก็จะต้องมีความสำคัญต่อตู้ปลาของเราอย่างแน่นอน ประการังเป็นทั้งที่หลบภัย เป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิต และเป็นแหล่งอาหารให้กับสิ่งมีชีวิตในตู้ปลา นอกจากนี้ยังทำให้ตู้ปลาทะเลสวยงามขี้นทันตาเห็น ปลาทะเลที่เรานำมาใส่นั้นคนส่วนมากจะเจาะจงที่จะเลือกปลาที่มีความสวยงามมาใส่ไว้ในตู้ปลา แต่ปลาที่สวยงามนั้นก็อาจแฝงความร้างกาจไว้เช่นกัน (เฉพาะปลาบางตัว) เมื่อปลาตัวร้ายนั้นไม่ถูกใจกับปลาตัวไหนในตู้แล้ว มันจะว่ายน้ำไล่กันจนมั่วตู้ไปหมด แต่ถ้าเรามีประการังแล้วปลาที่ถูกไล่นั้นจะใช้ ประการังในการหลบภัย ซุกซ่อนตัว หรือใช่ในการหลบหลีกได้ ประการังที่นำมาใส่ไว้ในตู้ ไม่ควรใส่น้อยเกินไป (เป็นก้อนอยู่ก้อนเดียว) ควรใส่ให้มากหน่อย หรือทั้งตู้ได้ยิ่งดี (ตู้ปลาทะเลที่มีระบบเล็กๆ ก็ใส่พอประมาณ) เพราะนอกจากจะเป็นที่หลบภัยชั้นเลิศแล้ว มันยังเป็นแหละอาหารของสิ่งมีชีวิตทะเลในตู้ด้วย เพราะส่วนมากจะมีพวกพืชชั้นต่ำต่างๆ เกาะอยู่ตามประการัง ปลา หรือสัตว์อื่นๆ จะไปตอดกินกัน และพืชพวกนี้ยังช่วยผลิตออกซิเจนได้อีกด้วย
หินเป็น - ทรายเป็น หินเป็น - ทรายเป็นจะเป็นตัวสำคัญของการเกิดวงจรไนโตรเจน ที่เป็นวงจรที่มีอยู่ในธรรมชาติเช่นกัน บางคนจะคิดว่า การนำพวกหิน พวกทรายมาใส่ไว้ จะทำให้เกิดน้ำเน่าเสียไว ถ้าตามความจริงแล้วมันคือที่อยู่ของแบคทีเรียนั่นเอง และยังเป็นตัวช่วยยึดประการังที่อยู่ในตู้ปลาด้วย และทางที่ดีที่สุดก่อนนำ หินเป็น - ทรายเป็นมาใส่ ควรทำความสะอาดก่อนด้วย
|